Een geschiedenis en enkele toekomstperspectieven van kernoorlog

Atoomwetenschappers zetten in 2025 de ‘doomsdayklok’ op 89 seconden voor middernacht. De dreiging van een allesverwoestende kernoorlog is weer terug: Poetin dreigt regelmatig, al dan niet subtiele woorden, met kernwapens. Evenzeer is er ‘gedoe’ rondom de kernwapenprogrammas van Iran en Noord-Korea. Kernmachten India en Pakistan vochten recent een conflict uit, terwijl de Amerikaanse nucleaire paraplu in Europa onzeker is. Tijd om het begrip ‘kernoorlog’ nader te onderzoeken. Het kernwapen is nog maar twee keer in oorlogstijd ingezet: in 1945 werden de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki in een klap verwoest. Gelukkig is het nadien nooit tot een kernoorlog gekomen. Dat wil echter niet zeggen dat het begrip ‘kernoorlog’ geen geschiedenis heeft: wetenschappers en militaire strategen planden kernoorlogen en de verdediging daartegen, terwijl samenlevingen en politici functioneerden onder dreiging van nucleaire verwoesting en daarop reageerden. Bij de gelukkige ontstentenis van een daadwerkelijk uitgevochten kernoorlog vormt dat verleden van plannen en politieke en maatschappelijke reacties het materiaal waarmee ons denken over kernoorlog in het heden kan worden vormgegeven. Deze cursus onderzoekt het begrip kernoorlog, van zijn initiële conceptie tot de uitvinding en proliferatie van het kernwapen. Uiteindelijk bespreken we een aantal scenario’s voor hypothetische kernoorlogen in verleden, heden en de toekomst. Ook reflecteren we op de waarschijnlijkheid van een kernoorlog anno nu.