De Zwarte Zee is een van de meest strategische gebieden van Europa, al millennia geclaimd door grootmachten. Ook vandaag weer: tijdens Ruslands oorlog tegen Oekraïne worden mijnen gelegd, graantransporten aangevallen, eilanden ingenomen en luchtruimen geschonden. Ondertussen buit president Erdogan de Turkse controle over de doorvaart van en naar deze binnenzee uit voor eigen gewin. Deze cursus belicht de continuïteit én actualiteit van het gebied. Er is niets nieuws onder de zon: al sinds de oudheid strijden grootmachten om de Zwarte Zee. Deze cruciale schakel tussen de steppen van Oost-Europa en Centraal-Azië en de Middellandse Zee ligt aan eeuwenoude handelsroutes. Dit maakt haar tot inzet van rivaliteit. In de oudheid trokken Griekse kolonisten er naartoe, terwijl Romeinen, Grieken en Perzen om invloed vochten. In de Middeleeuwen stonden Byzantium en Perzië tegenover elkaar, terwijl Italiaanse handelssteden en de voorlopers van Rusland, Oekraïne en Polen zich nadrukkelijk in het gebied mengden. De vroegmoderne tijd bracht de opkomst van het machtige Ottomaanse Rijk, dat in de 18e en 19e eeuw fel werd beconcurreerd door Rusland — een strijd die ook andere Europese grootmachten dwong hun belangen veilig te stellen. Pas in 1936 bracht de Conventie van Montreux vrije doorvaart voor alle landen. Toch is de Zwarte Zee, zoals de actualiteit laat zien, nog altijd omstreden.